تأثیر تمرینات ورزشی بر آستانه بی‌هوازی و ظرفیت ورزشی بیماران عروق کرونر- رویکرد پزشکی اجتماعی

دکتر سعید نقیبی*، دکتر جواد ملکی**  

چکیده

تمدن و گسترش زندگی شهری بدون انکار تمامی امکانات و ابزار جدیدی که برای انسان به ارمغان آورده است، اما مشکلات اجتماعی، روحی، روانی و همچنین بیماری‌های جسمی جدیدی را نیز او تحمیل کرده است. یکی از‌این بیماری‌ها، بیماری عروق کرونر (CAD) است و در‌این پژوهش اثرات فعالیت‌های ورزشی بر روی تغییرات و مهار‌این بیماری را مورد مطالعه قرار داده‌ایم.

سلامت اجتماعی وابسته به سلامت فردی است. بدون هیچ تردیدی سلامت نمی تواند موضوعی صرفاً پزشکی باشد، بلکه موضوعی است چند وجهی که طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی از جنبه‌های اجتماعی، روانی، روحی و عاطفی نیز باید مورد مطالعه قرار گیرد. سلامت اجتماعی در جامعه، سلامت روح و روان را در پی دارد و سلامت روان نیز سلامت جسمی را به ارمغان می‌آورد یا برعکس. بنابراین وابستگی انکارناپذیر سلامت اجتماعی، روحی، روانی و جسمی به همدیگر‌ایجاب کند سلامت سازمانی از نقطه نظر جامعه‌شناسی پزشکی یا پزشکی- جامعه‌شناسی نیز مطالعه شود.

عملكرد قلبي در حين فعاليت ورزشي نقش مهمي در ظرفيت ورزشي دارد. هدف اين مطالعه شناخت تغييرات هموديناميكي جريان خون در وضعیت استراحتی و نقش آن در آستانه بی‌هوازی و ظرفيت ورزشي است. 24 بیمار مبتلا به اختلال عروق کرونر به صورت داوطلبانه به دو گروه تجربی (12=n) و کنترل (12=n) تقسیم شدند. گروه تجربي به مدت 8 هفته، 3 بار در هفته با شدت 70 تا 85 درصد ضربان قلب بيشينه و 40 تا 60 درصد از يك تكرار بيشينه در تمرينات ورزشی شركت كردند. تغييرات هموديناميكي جریان خون در ابتدا و 48 ساعت پس از پايان برنامه با روش امپدانس كارديوگرافي بررسي شد. نتایج نشان داد که تمرين ورزشی موجب افزايش معنادار آستانه بي‌هوازي، اكسيژن مصرفي فلات و برخی از پاسخ‌های همودینامیکی استراحتی جریان خون می‏شود. ما مشاهده کردیم که تمرينات نوتواني قلبي مي‏تواند از طريق بهبود پاسخ‏هاي هموديناميكي موجب بهبود آستانة بي‌هوازي در بيماران مبتلا به اختلال عروق كرونر شود.

کلیدواژه‏ها

شاخص‏های همودینامیکی، آستانة بی‌هوازی، بیماران مبتلا به اختلال عروق کرونر، تمرینات ورزشی، امپدانس کاردیوگرافی

---

* استادیار پژوهشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی  E-mail: [e-mail]

** جراح و متخصص قلب و عروق و پزشکی ورزشی

بررسي گروه‌هاي مرجع جوانان در شهر تهران

دكتر حبيب صبوري خسروشاهي*

چكيده

جامعه‌ایران در دهه‌های اخیر در جریان تحولات فرهنگی و اجتماعی وسیعی قرار گرفته است.‌این تحولات به ویژه در حوزة تغيير گروه مرجع جوانان مشهود بوده است. در اين مقاله تلاش شده است به نقش گروه مرجع در ميان جوانان بپردازیم. پس از بررسي اين مفهوم، به ابعاد چندگانه گروه‌هاي مرجع اشاره شده است. ريشه‌هاي مطالعاتي اين مفهوم در جامعه‌شناسي به آثار مرتون، كيت، استوفر و ميد برمي گردد و پس از آن بسياري از جامعه‌شناسان، نظير شفرز و رابرتسون نظرية گروه مرجع را بررسي كرده‌اند. گروه‌هاي مرجع با توجه به تحقیقات و کتاب‌های آن، در سه وجه طبقه بندي شده است: گروه مرجع خودي و غيرخودي، گروه مرجع از نظر اقشار و گروه‌هاي اجتماعي و گروه مرجع عضو و غير عضو.‌این پژوهش با استفاده از روش پیمایش و از طریق پرس و جو در دو منطقه 3 و 17 شهر تهران و با یک نمونه 398 نفری اجرا شده است. روش‌های آماری مورد استفاده، توزيع فراواني، شاخص تمرکز و تشتت، تحليل عاملي و آزمون F بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ميزان گرايش به گروه غيرخودي در ميان جوانان تا حدي وجود دارد. همچنين تأثيرگذارترين گروه‌ها در زمینة دنبال کردن آرزوها و اهداف به ترتیب اعضای خانواده و دوستان نزدیک و کمترین به ترتیب هنرمندان، ورزشکاران و روحانیون بوده‌اند.

كليد واژه‌ها:

گروه مرجع خودي و غير خودي، گروه مرجع عضو و غير عضو، گروه مرجع مثبت و منفي.

---

* عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شرق، گروه علوم اجتماعي، قيام دشت،‌ایران.

[e-mail]

بررسي تأثير عوامل اجتماعي، فرهنگي بر نوع و ميزان استفادة جوانان شهر تهران از تلويزيون

دکتر حسن‌هاشمي‌داران*، علي‌اکبر زراعتگر**

چکيده

 اين پژوهش با هدف «شناخت عوامل مؤثر بر نوع و ميزان بهره‌مندي جوانان از تلويزيون» و به روش پيمايشی در شهر تهران اجرا شده است. نمونه به روش "خوشه‌ای" از 22 منطقه شهر تهران، به نسبت حجم جمعيت جوان از هر منطقه و به صورت تصادفي از  بلوک منتخب، انتخاب شده است. حجم نمونه براساس فرمول کوکران برابر 400 نفر بوده است. ابزار گردآوري اطلاعات از نمونة مورد بررسي «پرسشنامة» محقق ساخته بوده است. ميزان بهره‌مندي کمّي (تعداد روزهاي تماشا / مدت زمان در روزهاي تماشا) جوانان از تلويزيون در اين پژوهش متغير «وابسته» و «هر يک از ويژگي‌هاي فردي ـ اجتماعي»، «پايگاه اقتصادي اجتماعي»، «نگرش به کيفيت برنامه‌ها»، «موقعيت‌هاي مکاني تماشا»، «موقعيت‌هاي زماني تماشا»، «ميزان استفاده از رسانه‌هاي ديگر» و «نظر جوانان درباره ميزان موفقيت تلويزيون در کارکردها» متغيرهاي مستقل اين پژوهش بوده‌اند. يافته‌هاي تحقيق با رويکرد توصيفي تحليلي، مقايسه درصدها و استفاده از آزمون‌هاي خي‌دو (2x)، تي (t) و کروسکال واليس (2x) به دست آمده است. آزمون فرضيات نشان می‌دهد که فرضيه اول تحقيق در خصوص رابطة معنادار بين ويژگي‌هاي سن، تحصيلات، نوع فعاليت، بعد خانوار و اصالت قومي با ميزان بهره‌مندي کمي (تعداد روزهاي تماشا در هفته) پذيرفته شده. اما ويژگي‌هاي جنس، نوع مسکن و استان محل تولد تأیید نشده‌اند. همچنين فرضيه اول تحقيق در مورد وجود رابطه معنادار بين ويژگي‌هاي فردي جوانان و ميزان بهره‌مندي کمّي (مدت زمان تماشا در روز) آنان از تلويزيون پذيرفته شده است. فرضيه چهارم تحقيق به وجود رابطة معنادار بين موضوع برنامه‌اي مورد علاقة جوانان و ميزان بهره‌مندي کمي (مدت زمان تماشا) آنان از تلويزيون اشاره شده بود. نتايج آزمون‌هاي آماري نشان داد، ميانگين مدت زمان تماشاي برنامه‌هاي تلويزيون در بين جوانان با ميزان علاقه به موضوع «هنر و ادب» و «ورزش و تفريحات سالم» اختلاف معناداري ندارد. بر‌این اساس فرضیة چهارم تحقیق در خصوص‌این دو موضوع پذیرفته نشد در خصوص سایر موضوع‌هاي برنامه (معارف اسلامي، فرهنگي- اجتماعي، اقتصادي، تاريخي، سياسي (خبر)، علم و فن، اطلاعات عمومي، جنگ‌ها، انقلاب‌ها و شورش‌ها) پذیرفته شده است. ساير فرضيات تحقيق پذيرفته شده‌اند.

کليد واژه‌ها

عوامل اجتماعی فرهنگی، جوانان، تلويزيون، ميزان بهره مندی (استفاده).

 

---

* عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن، رودهن،‌ایران.

** مدرس دانشگاه آزاد اسلامي و دانشگاه جامع علمي و کاربردي همدان،‌ایران            [e-mail]

بررسی منزلت اجتماعی معلمان از دیدگاه دانش‌آموزان دوره‌های راهنمایی تحصیلی و متوسطه

دکتر غلامعلی سرمد*، دکتر صمد کریم زاده**، معصومه کولیوند***

چکیده

هدف اجرای‌این پژوهش شناخت منزلت اجتماعی معلمان دوره‌های راهنمایی تحصیلی و متوسطه شهرستان پاکدشت از دیدگاه دانش آموزان دوره راهنمایی و متوسطه است. روش پژوهش با توجه به ماهیت و هدف و فرضیه‌ها، توصیفی- تحلیلی بود و پژوهش به کمک پرسشنامه محقق ساخته 24 سوالی پنج گزینه‌ای با مقیاس فاصله‌ای به انجام رسید. برای انتخاب 416 نمونه از جامعه 12002 نفری دانش آموزان از روش تصادفی مرحله‌ای استفاده شد و پس از تحلیل داده‌ها با آزمون آماری t برای دو گروه مستقل، نتایج زیر به دست آمد:

1. بین دیدگاه دانش آموزان پسر و دختر دوره راهنمایی تحصیلی پیرامون  تأثیر ارزش گذاری جامعه به شغل معلمی بر منزلت اجتماعی معلمان تفاوت معنادار وجود دارد. 2. بین دیدگاه دانش آموزان پسر و دختر دوره متوسطه پیرامون تأثیر ارزش گذاری جامعه به شغل معلمی بر منزلت اجتماعی معلمان تفاوت معنادار وجود ندارد. 3. بین دیدگاه دانش آموزان دوره‌های راهنمایی تحصیلی و متوسطه در مورد تأثیر شرایط مادی بر منزلت اجتماعی معلمان تفاوت معنادار وجود دارد. 4. بین دیدگاه دانش آموزان پسر و دختر دوره‌های راهنمایی تحصیلی و متوسطه دربارة تأثیر افزایش معلومات معلمان بر منزلت اجتماعی آنان تفاوت معنادار وجود دارد. 5. بین آرای دانش آموزان دختر و پسر دوره‌های راهنمایی تحصیلی و متوسطه پیرامون تأثیر علاقه معلمان به شغل معلمی بر منزلت اجتماعی آنان تفاوت معنادار وجود دارد.

کلید واژه‌ها

منزلت اجتماعی، شرایط مادی، افزایش معلومات، علاقه به شغل، دورة راهنمایی تحصیلی، دورة متوسطه

 

---

* دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، (دانشکده علوم تربیتی)، رودهن،‌ ایران.

** دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، (دانشکده علوم اجتماعی)، رودهن،‌ ایران.

*** کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن،‌ ایران.

بررسی گفتار پوپولیستی در مطبوعات ‌ایران در سال 1387

آنی میرزاخانیان*، دکتر صادق زیباکلام**، دکتر محمد سلطانی فر***

چکیده

در‌این پژوهش، محقق به بررسی گفتار پوپولیستی در مطبوعات‌ایران در سال1387پرداخته است. هدف کلی‌این تحقیق عبارت است از تعیین میزان پرداختن دو روزنامة دارای گرایش‌های سیاسی متفاوت به موضوعات مختلف پوپولیستی و مقایسه آنها با یکدیگر. بنابراین سؤال اصلی آن است که گفتار پوپولیستی در مطبوعات‌ایران در سال 1387 در کدام یک از روزنامه‌های اعتماد ملی و کیهان از پتانسیل بیشتری برخوردار بوده است؟

در گام بعدی در پاسخ به سوال اصلی تحقیق، فرضیات تنظیم و سپس شاخص‌های پوپولیسم در‌این تحقیق تعیین شد.

برای بررسی صحت فرضیات مطرح شد، با استفاده از روش تحلیل محتوا، از 282 شمارة منتشر شدة هر روزنامه در روزهای دوشنبه، از طریق فرمول کوکران 52 شماره از هر روزنامه برای تحلیل محتوای متن، به طور تصادفی ساده انتخاب شد.‌این دو روزنامه، هم از لحاظ نگرش سیاسی و هم رویکردهای فرهنگی و اجتماعی، همچنین از نظر ساختار روزنامه‌ای (آنچه به چاپ رسیده و منتشر می‌شود) وضعیت متفاوتی داشتند.

بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه روزنامة كيهان بيش از روزنامة اعتماد ملی پتانسيل توجه به مقولاتي را دارد كه به نوعي تأكيد و تأييد بر گفتار پوپوليستي محسوب مي‌شود. در واقع پتانسيل گرايش به پوپوليسم رسانه‌اي در روزنامه كيهان بيشتر بود.

کلید واژه‌ها:

پوپولیسم، گفتار پوپولیستی، مطبوعات، گرایشات سیاسی،

---

* دانشجوی دکترای رشته علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ‌ایران

[e-mail]

** عضو هیئت علمی دانشگاه تهران،‌ایران. [e-mail]

*** عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات،‌ تهران، ایران.  [e-mail]

تعیین سهم مؤلفه‌های حمایت اجتماعی ادراک شده در پیش بینی سازگاری اجتماعی

دانش‌آموزان دختر مقطع دبیرستان شهر جوانرود سال 1389

صباح رستمی*، دکتر شیرین احمدنیا**

چکیده:

هدف پژوهش حاضر با عنوان تعیین سهم مؤلفه‌های حمایت اجتماعی ادراک شده در پیش بینی سازگاری اجتماعی دانش آموزان دختر مقطع دبیرستان شهر جوانرود در سال تحصیلی 90-89 تعيين سهم مؤلفه‌هاي حمايت اجتماعي ادراك شده (حمایت اجتماعی ادراک شده از خانواده، حمایت اجتماعی ادراک شده از دوستان، حمایت اجتماعی ادراک شده از همکلاسیها، عقیده راجع به حمایت اجتماعی، حمایت اجتماعی به طور کلی) و پایگاه اقتصادی - اجتماعی والدین در پیش بینی سازگاری اجتماعی دانش آموزان دختر مقطع دبیرستان شهر جوانرود در سال تحصیلی 90-89 بود. جامعه آماری پژوهش را کلیة دانش آموزان دختر دبیرستانهای (تزکیه،‌هاجر، نیایش، زینبیه، عفت، فرزانگان) شهر جوانرود که در سال تحصیلی 90-89 مشغول به تحصیل بودند تشکیل می‌داد (1750 =N ). برای انتخاب حجم نمونه از جداول منتشر شده استفاده و حجم نمونه نهایی 333 نفر تعیین شد. همچنین برای تعیین سهم هر یک از مدارس و دستیابی به نمونه‌ها از روش نمونه گیری متناسب با حجم نمونه استفاده شد. اطلاعات با استفاده از پرسشنامة شخصیتی کالیفرنیا و پرسشنامة حمایت اجتماعی ادراک شده جمع آوری و برای ارزیابی یافته‌های پژوهش، داده‌های حاصل با استفاده از آمارهای توصیفی، جداول فراوانی و نمودارها و آمارهای استنباطی، تحلیل رگرسیون چند متغیره به کمک نرم افزار آماری spss تجریه و تحلیل شد.

نتايج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که:

1 - بین حمایت اجتماعی ادراک شده از خانواده با سازگاری اجتماعی همبستگی معنادار وجود دارد.

2 - بین حمایت اجتماعی به طور کلی با سازگاری اجتماعی همبستگی معنادار وجود دارد.

3 - بین حمایت اجتماعی ادراک شده از همکلاسیها با سازگاری اجتماعی همبستگی معنادار وجود دارد.

4 - بین پایگاه اقتصادی - اجتماعی والدین با سازگاری اجتماعی همبستگی معنادار وجود دارد.

همچنین حمایت اجتماعی ادراک شده از خانواده بیشترین سهم و حمایت اجتماعی ادراک شده از دوستان کمترین سهم را در پیش بینی سازگاری اجتماعی نشان دادند .

کلید واژه‌ها

حمایت اجتماعی ادراک شده، سازگاری اجتماعی، دانش آموزان، پایگاه اقتصادی اجتماعی

---

* کارشناس ارشد مطالعات زنان دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن،‌ایران.

** مدرس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی تهران،‌ایران.

فقر فراتحلیل در پژوهش‌های علوم اجتماعی در ‌ایران

نادر مهری[1]*

چکیده:

 هدف مقاله حاضر بررسی قابلیت فراتحلیل در پژوهش‌های علوم اجتماعی در‌ایران است. فرضیه‌ای که در‌این مقاله مورد آزمون واقع شد، عبارت است از‌اینکه «پژوهش‌های موجود در حوزه علوم اجتماعی در‌ایران قابلیت فراتحلیل را ندارد». برای آزمون‌این فرضیه به پشتوانه کتاب‌ها و مقاله‌های پژوهشی، علمی موجود در خصوص فراتحلیل، به نقد تعدادی از فراتحلیل‌‌های منتشر شده درایران پرداخته شد.‌این فراتحلیل‌‌ها نماینده دو رویکرد اصلی به فراتحلیل در‌ایران هستند. یکی، رویکرد کیفی و دیگری رویکرد کمی. نتایج‌این مقاله نشان داد فراتحلیل‌‌هایی که با عنوان کیفی اجرا می‌شوند، فراتحلیل نیستند و صرفاً به دسته بندی اجزای پژوهش‌ها محدود می‌شوند. در فراتحلیل‌‌های کمی نیز به دلیل ناچیز بودن انباشت پژوهش‌ها، تعداد کمی از فرضیات با هم تلفیق می‌شوند، بدون آنکه به واریانس بین‌اندازه اثر‌ها در‌این فرضیات و متغیر‌های تعدیل گر توجهی شود. نتیجه آنکه پژوهش‌های اجرا شده در حوزه علوم اجتماعی در مقطع کنونی در‌ایران قابلیت فراتحلیل ندارد و هر کوششی در‌این زمینه ناکام خواهد ماند. در واقع، فراتحلیل در پاسخ به یک بحران روش شناختی که در دهه80 میلادی به اوج خود رسیده بود، به وجود آمد و توسعه یافت؛ در عین حال بستر لازم برای اجرای آن نیز وجود داشت.‌این بستر چیزی نبود جز انباشت پژوهش‌ها با نتایج متناقض. چنین اتفاقی هنوز در حوزه علوم اجتماعی در‌ایران رخ نداده است، بنابراین اجرای فراتحلیل در‌این حوزه بیش از آنکه فراتحلیل باشد فرارتحلیل است، زیرا یک فرار رو به جلو ناکام خواهد بود.

کلید واژه‌‌ها

 فراتحلیل کمی، فراتحلیل کیفی، پژوهش‌های علوم اجتماعی،‌اندازة اثر، بحران روش شناختی، متغیر‌های تعدیل گر.

---

* دانشجوی کارشناسی ارشد جمعیت شناسی دانشگاه تهران،‌ایران. [e-mail] 

بررسی تأثیر اعتماد سیاسی بر مشارکت سیاسی

(مورد دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن  88-89)

دکتر بهرنگ صدیقی*، دکتر لینا ملکمیان**، مهدی اجاقی ازبری***

چکیده

 پژوهش حاضر با هدف پاسخگويي به اين پرسش آغازين که "اعتماد سياسي دانشجويان چه تأثیري بر مشارکت سياسي آنان دارد؟" شکل گرفت. بنابراين پس از استخراج فرضيه‌ها و متغيرهاي مؤثر بر اعتماد سياسي با تکيه بر نظرات مطرح در اين خصوص، مدل پژوهشي ترکيبي براي آن در نظر گرفته شد. براي آزمون اين مدل نظری جامعة آماري کلية دانشجويان کارشناسي ارشد دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن مشتمل بر 960 نفر انتخاب شد و از ميان آنان 170 نفر حجم نمونه مشتمل بر 98 زن و 72 مرد تعيين شد. براي جمع آوري اطلاعات از اين جمعيت، از پرسشنامه استفاده شده است. داده‌هاي مستخرج از پرسشنامه‌ها با تکيه بر آماره‌هاي توصيفي و استنباطي، به کمک نرم افزار SPSS تحليل شدند.

تحليل‌های فوق در نهايت به اين نتيجه رسيد که متغيرهاي عملکرد نهادهاي حکومتي، تعاملات ابزاري، تعاملات اظهاري، عدم شايسته سالاري، و عملکرد رسانه‌هاي جمعي دارای رابطه‌اي معنادار با مشارکت سياسي هستند. همچنين در اين تحقيق مشخص شد که ميان متغيرهاي دينداري و ميزان آزادي در فعاليت‌هاي سياسي با مشارکت سياسي رابطه معناداري وجود ندارد.

کلید واژه‌ها

اعتماد سیاسی، عملکرد نهادهاي حکومتي، تعاملات ابزاري، تعاملات اظهاري، عدم شايسته سالاري، عملکرد رسانه‌هاي جمعي، دينداري و ميزان آزادي در فعاليت‌هاي سياسي

---

* عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، (دانشکده علوم اجتماعی)، رودهن،‌ایران.

** مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، (دانشکده علوم اجتماعی)، رودهن،‌ایران.

*** کارشناس ارشد پژوهشگری علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن،‌ایران. [e-mail]