شناخت عوامل اجتماعی مؤثر بر سطح تحمل اجتماعی در شهر سراب

دکتر حبیب‌الله آقابخشی* دكتر فريدون كامران**، مجيد نصيرپورسردهايي***

چکیده

 هدف این پژوهش شناخت عوامل اجتماعی مؤثر بر سطح تحمل اجتماعی در شهر سراب در سال 1388 است. جامعة آماری در این پژوهش شامل 43000 نفر بوده و از این تعداد با استفاده از فرمول کوکران نمونه مورد مطالعه 381 نفر محاسبه شده است. در پژوهش حاضر از روش تحقیق پیمایش استفاده شده و داده‌های مورد نظر از روش کتابخانه‌ای و میدانی و با استفاده از ابزار پرسشنامه جمع‌آوری شده است. پاسخگویان مورد نظر با استفاده از روش تصادفی ساده انتخاب و برای آزمون روایی پرسشنامه از روش اعتبار محتوای صوری استفاده شده است. یافته‌های پژوهش با استفاده از جداول توصیفی و آزمون‌های آماری در نرم‌افزار spss محاسبه شده است. متغیر مستقل در این تحقیق، عوامل اجتماعی است که شامل: 1. سطح ناهمگونی اجتماعی، 2. سطح سرمایه اجتماعی (اعتماد اجتماعی، شبکة روابط شخصی، میزان تنوع یا ناهمگونی عضویت)، 3. سطح گسترش رسانه‌های جمعی، 4. سطح جزم‌گرایی و 5. سطح فردگرایی است. متغیر مستقل زمینه‌ای شامل: 1. وضعیت شغلی، 2. میزان درآمد ماهیانه، 3. میزان تحصیلات، 4. سن، 5. جنسیت، 6. وضعیت تأهل و متغیر وابسته، سطح تحمل اجتماعی است. با توجه به نتایج حاصل از آزمون فرضیات تفاوتی و رابطه‌ای میان متغیرهای یاد شده، عوامل اجتماعی شبکه روابط شخصی و میزان تنوع یا ناهمگونی و همه متغیرهای زمینه‌ای به غیر از میزان درآمد دارای ارتباط معنادار با سطح تحمل اجتماعی است.

کلید واژه‌ها

 اعتماد اجتماعی، تحمل اجتماعی، سرمایة اجتماعی، عوامل اجتماعی، ناهمگونی اجتماعی

---

*دانشیارگروه علوم اجتماعی،  دانشگاه آزاداسلامی ، رودهن، ایران.

**استادیارگروه علوم اجتماعی، دانشگاه آزاداسلامی، رودهن، ایران.

***دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه آزاداسلامی، رودهن، ایران.

بررسی دلايل ارتکاب جرم در زنان و دختران مراجعه کننده به مراکز اورژانس اجتماعی

شهرستان شهرکرد (15 تا 45 ساله- سال 1388)

دکتر افسانه وارسته‌فر*، دکتر حسن‌هاشمی‌داران**، نرگس رفيعی***

چکيده

هدف مقالة حاضر آن است که با رويکرد بررسی دلايل ارتکاب جرم در زنان و دختران مراجعه کننده به مراکز اورژانس اجتماعی شهرستان شهرکرد، با توجه به آسيب‌هایی که زندگی مراجعان را به خطر‌انداخته است، زمینه‌های سبب ساز حضور زنان در موقعيت‌های ارتکاب جرم شناسايی شود. پس از آن در جهت استفاده بهتر از امکانات مراکز اورژانس اجتماعی و سازمان‌ها و نهادهای همکار برای بهبود شرایط، پیشنهادهايی ارائه خواهد شد. توجه ويژه به آسيب‌های اجتماعی به عنوان معضلی مخرب برای سلامت جامعه و نيز ارتباط تنگاتنگ آن با جرم و ناامنی، پژوهشگر را بر آن داشت تا به مطالعه این امر در مراکز اورژانس اجتماعی سازمان بهزيستی بپردازد. جغرافيای ویژة استان چهارمحال و بختیاری و قرار گرفتن در ردة استان‌های محروم، ظن وجود ارتباط بيشتر بین آسيب اجتماعی و ارتکاب جرم در زنان را افزايش می‌دهد. دليل انتخاب اين استان برای مطالعه همین امر است. اين مقاله با توجه به ماهيت موضوع، از لحاظ هدف، تحقيقی کاربردی است. از لحاظ روش شناسی پايه‌ای کيفی دارد و از لحاظ الگوی مفهومی مبتنی بر نظرية خرده فرهنگ، نظریة بوم شناسی انسانی[1] و نظرية حقوق شهروندی[2] است. با استفاده از الگوی مفهومی پژوهش پنج پرسش در مورد با مراجعان مطرح شد. جمع‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای، جستجوی اينترنتی، اسنادی و ميدانی است. ابزار گردآوری داده‌ها مطالعة اسناد[3]، مصاحبة نيمه ساختارمند[4] و مشاهدة غيرمستقیم[5] (منازل، محله‌ها و مناطق جغرافيایی مربوط به موضوع مطالعه) است. جامعة این مطالعه گروهی از متخصصان و کارشناسان امر، مددجويان مراجعه کننده در سال 1388و پروندة تمامی مددجويان مجرم و در معرض جرم در مراکز طی سال‌های 1378تا 1388 است. براساس نتايج حاصل از محاسبة فراوانی‌ها، روش تحليل اسنادی و تحليل محتوا، فراوانی دلايل ارتکاب جرم به ترتيب دلايل خانوادگی، دلايل شخصی و فردی، دلايل فرهنگی، دلایل اقتصادی و دلايل بومی قرار هستند.

کليدواژه‌ها

 آسيب‌های اجتماعی، جرايم زنان، مراکز اورژانس اجتماعی، شهرستان شهرکرد.

---

*استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. [e-mail]

** استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. [e-mail]

*** دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

[1] Human ecology

[2] Civil rights

[3] Study documents

[4] deep/ Semi stuctured Interview

[5] Indirect Observation

تعيين و تشريح وضع موجود كتابخانه‌هاي

دانشگاهي شهرستان خمین از نظر شاخص‌های موجود در استاندارد‌های کتابخانه‌های دانشگاهی ایران و مقايسة وضع موجود با وضع مطلوب[1]

دکتر نفیسه احمدی*، دکتر محمدرحیم رسولی آزاد**، مهندس هومن رضاحسینی***

چکیده

 هدف اجرای اين تحقيق، تعيين و تشريح وضع موجود كتابخانه‌هاي دانشگاهي شهرستان خمین از نظر شاخص‌های موجود در استاندارد‌های کتابخانه‌های دانشگاهی ایران و مقايسة وضع موجود با وضع مطلوب با تأکید بر جنبه‌های اجتماعی خدمات به کاربران آنهاست. اين پژوهش به روش پيمايشي اجرا شد و برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه و مشاهدة مستقيم استفاده شده است. براساس نتایج پژوهش، وضعیت نیروی انسانی شاغل در كتابخانه‌هاي مورد مطالعه استاندارد نیست و مطابق استاندارد‌ها حداقل 11 کارشناس کتابداری مورد نیاز است. بنابر استانداردها کل فضای کتابخانه‌ای مطلوب باید مساحتی معادل 7007 مترمربع باشد که در حال حاضر فقط 950 متر به این امر اختصاص یافته است. تعداد کل منابع اطلاعاتی موجود در کتابخانه‌های مورد مطالعه 45939 جلد است. در صورتی که تعداد کل منابع اطلاعاتی مطلوب در مقایسه با استانداردها عدد 150975 جلد را نشان می‌دهد. با توجه به یافته‌ها می‌توان گفت که کتابخانه‌های مورد مطالعه با استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران فاصله بسیار زیادی دارند. لذا انتظار می‌رود مدیران و مسئولان این دانشگاه‌ها برای رفع نیاز جامعه استفاده‌کنندگان، درصدد رفع این کاستی‌ها برآیند و در جهت بهبود وضعیت موجود، برای رسیدن به وضعیت مطلوب گام بردارند.

كليدواژه‌ها

 كتابخانه‌هاي دانشگاهي، خمین، استانداردهاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ایران

---

[1] نگاهی اجمالی بر نتایج حاصل از طرح پژوهشی با عنوان بررسی وضعیت موجود کتابخانه‌های دانشگاهی خمین و مقایسه آن با استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران

*استادیار گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. ([e-mail])

**استادیار گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. ([e-mail])

***مدرس گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.

بررسی تأثیر اعتماد اجتماعی بر بهسازي بافت فرسوده شهري "نمونه موردي: محله خوب‌بخت تهران"

دکترالهام اميني*، عاطفه فريد‌نژاد**

چکيده

 بیشتر عمده طرح‌هايي که برای حل معضلات بافت‌هاي فرسوده شهري در ايران تهيه شده‌اند به دليل عدم توجه کافي به ظرفيت‌ها و نقاط قوت اين بافت‌ها و ساکنان آن‌ها به تمام اهداف مورد نظر دست نيافته‌اند. نگاه صرفا کالبدي اين طرح‌ها در گذشته باعث شد که سازمان اجتماعي موجود ناديده بماند و در مرحلة اجرا به دليل عدم استقبال ساکنان با توفيق چنداني روبرو نشود. توسعه دارايي مبناي اجتماع محلي[1]، رهيافتي کار‌آمد در حل مسائل پيش گفته محسوب مي‌شود. براساس اين رويکرد بافت‌هاي فرسوده علاوه بر نياز‌ها واجد ظرفيت‌هايي هستند که زمينه را براي پيشرفت فراهم مي‌کند. با توجه به اين‌که اين بافت‌ها محله‌هاي قديمي شهر‌ها را تشکيل مي‌دهند، سرمايه اجتماعي موجود در آن‌ها مهم ترين ظرفيت براي توسعه محسوب مي‌شود. مقالة حاضر، حاصل طرحي پژوهشي است که با روش نظري، کمي و همبستگي اجرا شده است. در اين پژوهش به بررسي رويکرد دارايي مبنا در بهسازي محله خوب‌بخت تهران با تاکيد بر سرمايه‌هاي اجتماعي مي‌پردازیم. در نتیجه، اعتماد اجتماعي به عنوان يک سرماية اجتماعي با ارزش در سطح محلة مورد مطالعه قرار گرفته و تاثير آن در بهسازي محله سنجيده شده است. نتايج تاييد کننده تأثير مستقيم اعتماد اجتماعي در بهسازي محله است.

کليد واژه‌ها

سرمايه اجتماعي، اعتماد اجتماعي، رويکرد دارايي مبنا، بهسازي.

---

*استاديار دانشگاه آزاد اسلامي،پردیس،گروه مهندسی شهرسازی، ایران. Email:[e-mail]

**دانش آموختة شهرسازي، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهرن مرکز، (گروه مهندسي شهرسازي)، ایران.

 Email: [e-mail]

[1] Asset Based Community Development (ABCD)

مصنوعي در تحليل پديده‌هاي پويا و فرايندهاي پيچيده اجتماعي

دکتر آرش رحمان*

چكيده

 برخی ناکارآمدی‌ها در روش‌شناسی‌های طبيعي موجود براي مطالعه و بررسي پدیده‌های پویا و فرايندهاي پيچيده اجتماعي منجر بدان شده است كه دانشمندان علوم اجتماعي به شبیه‌سازی اجتماعی براي اين مقوله روي بياورند. شبیه‌سازی اجتماعی یک زمینه تحقیقاتی است که روش‌های محاسباتی را برای مطالعه مفاهیم علوم اجتماعی به کار می‌گیرد و در آن رایانه‌ها فعالیت‌های استدلالی بشر را با اجرای ساز و کارهایی (مکانیسم‌ها) حمایت می‌کنند. در این مقاله شبیه‌سازی اجتماعی در فضای قندی بعنوان روشی کارا مطرح و کاربردهای آن در تبيين نظري تكامل مورد بحث قرار گرفتد است. نوع روش تحقيق مورد استفاده بنيادي، شبيه‌سازي و كاربردي و روش گردآوري اطلاعات ميداني، كتابخانه‌اي و محاسباتي بوده است. نتایج آزمایشات مبرهن آن است که خصوصیات ژنتیکی سطح دید و متابولیسم، بقای عامل‌ها را در جامعة مصنوعی متأثر می‌سازد. عامل‌های با سطح دید پائین‌تر را از محیط خارج می‌کنند و عامل‌های دارای متابولیسم بالا برای بقا شرایط سختی خواهند داشت.

كلید واژه‌ها

 شبيه‌سازي اجتماعي[1]، فضاي قندي[2]، نظریة تکامل[3]

---

*استاديار گروه مهندسي كامپيوتر، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.  [e-mail]

[1] Social Simulation

[2] Sugarscape

[3] Evolution Theory

ایجاد رشته تربیت مدرس آموزش مجازی زبان گامی ضروری برای توسعه مشارکت علمی در اجتماعات مجازی

دکتر فروزان ده‌باشی‌شریف*، دکتر بهمن زندی**، دکتر سیدمحمدضیاء حسینی***، دکتر عیسی ابراهیم‌زاده****، دکتر احمد علیپور*****

چکیده

 ضرورت دسترسی به اطلاعات روز در مجامع علمی و دانشگاهی و توسعة روزافزون شبکه‌های تخصصی در سطح جهانی توجه محافل علمی را به گسترش آموزش زبان خارجی یا قرار دادن زبان ملی خود در فهرست زبان‌های قابل تعلیم خارجی جلب کرده است. در این زمینه با توجه به نقش مدرسان آموزش زبان در شناساندن نحوة برقرارکردن ارتباط به زبان دیگر، به مدرسانی نیاز داریم که علاوه بر دانش رشته خود از نگرش و مهارت لازم برای استفاده از فناوری‌های جدید در کلاس یا اساساً تدریس در فضای مجازی برخوردار باشند. ایجاد رشته تربیت مدرس آموزش مجازی زبان خارجی می‌تواند گامی اساسی برای مشارکت فعال در اجتماعات تخصصی داخلی و بین‌المللی و اقدامی مؤثر در برای رشد و توسعه هویت علمی و فرهنگی کشور به شمار آید. در این تحقیق پس از معرفی هشت شاخص مطرح در تربیت مدرس آموزش زبان خارجی با فرض اینکه مدرسان کنونی زبان‌های خارجی از شناخت زبانی مناسب و تسلط بر هر دو زبان بهره‌مند هستند، میزان آمادگی ذهنی و توانایی‌های دیجیتالی آنها برای شرکت در دوره‌های آموزشی و شروع آموزش الکترونیکی رشته خود با استفاده از پرسشنامه‌های محقق ساخته مورد سنجش قرار گرفتند. 68 نفر از اعضای هیئت علمی زبان انگلیسی، فرانسه، آلمانی و فارسی در هفت دانشگاه مختلف در این تحقیق شرکت کردند. اطلاعات حاصله پس از تعیین اعتبار علمی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و مشخص شد، اگرچه امکانات و توانایی‌های فردی مدرسان زبان از سطح متوسط بیشتر به نظر می‌رسید، میزان آشنایی آنها با ابزارهای آموزش از دور برای شروع آموزش الکترونیکی رشته آنها در سطح قابل قبولی نیست و علی‌رغم تمایل نسبی به شرکت در دوره‌های آموزشی آشنایی با تهیه محتوا و تدریس تحت وب، آمادگی ذهنی لازم برای شرکت در این دوره در مجموع دانشگاه‌های مورد مطالعه در این تحقیق وجود نداشت. با توجه به تعدد شاخص‌های مطرح در طرح تربیت مدرس آموزش مجازی زبان و نقش خاص زبان‌های خارجی در توسعه مجامع تخصصی علمی و فرهنگی، برنامه‌ریزی برای ایجاد رشته تربیت مدرس آموزش زبان خارجی ضروری به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

آموزش زبان خارجی، تربیت مدرس آموزش مجازی زبان ، راهبردهای آموزش از دور

---

*هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، گروه زبانهای خارجی، تهران مرکز، تهران، ایران. [e-mail] E-mail:

**دانشیار دانشگاه پیام نور مرکز تهران، ایران. [e-mail]  :E-mail

***دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایران. [e-mail]:E-mail

****دانشیار دانشگاه پیام نور، ایران. [e-mail]  :E-mail

*****دانشیار دانشگاه پیام نور، ایران. [e-mail]  : E-mail

بررسی رابطه بین هوش هیجانی و عود در زنان مصرف کنندة شیشه شهر تهران

دکتر مهرانگیز شعاع کاظمی*

چکیده

 پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطة بین هوش هیجانی و عود در زنان مصرف‌کنندة شیشة شهر تهران اجرا شد. نمونة پژوهش شامل100 زن معتاد به شیشه بود که در سال 1388 در مراکز ترک اعتیاد شهر تهران در حال ترک بودند و به صورت تصادفی انتخاب شدند. فرضیة اصلی پژوهش: بین هوش هیجانی و عود رابطة معناداری وجود دارد. ابزار پژوهش شامل دو پرسشنامه بود: الف. پرسشنامه هوش هیجانی‌بار - آن با 90 سؤال که اعتبار آن 82% برآورد شده است. ب- پرسشنامه عود با 20 سوال که پایایی آن با روش آلفای کرونباخ 80/. برآورد شد. طرح پژوهش توصیفی (همبستگی) بود. آزمون‌های آماری مورد استفاده توصیفی و استنباطی (همبستگی پیرسون و رگرسیون) بودند. داده‌های پژوهش حاکی از رابطة منفی و معنادار بین تمامی مولفه‌ها و زیر مقیاس‌های هوش هیجانی با عود است غیر از زیر مقیاس‌های مسئولیت‌پذیری و همدلی. 45%= r در سطح معناداری p<./.5. براساس یافته‌های پژوهش می‌توان آموزش هوش هیجانی برای دختران را پیشنهاد داد. گرچه تحقیقات حاکی از آن است که هوش هیجانی با تمامی مؤلفه‌های مربوطه در زنان بالاتر از مردان است، در معتادان به دلیل تعدیل تمامی قوای روانی - جسمانی این ویژگی حاکی از نقص است.

کلید واژه‌ها

هوش هیجانی، عود، مصرف‌کنندگان شیشه، زنان

---

*استادیار و عضو هیئت علمی گروه مشاوره دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. e-mail:[e-mail]

تأثیر کارایی مدیران بر میزان استرس شغلی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق (قیامدشت)

معصومه جعفری*، اسماعیل عیوض‌زاده**، داود معینیان***

چکیده

در این پژوهش میزان کارایی مدیران و تأثیر آن بر استرس شغلی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق (قیام دشت) بررسی می‌شود. با توجه به اهمیت موضوع، مهم‌ترین پرسش‌های این پژوهش عبارت‌اند از: آیا بین هر یک از مفروضات استرس شغلی، افسردگی و سوابق شغلی کارکنان با کارایی مدیران رابطه وجود دارد یا خیر؟ روش تحقیق در این پژوهش از نوع پس رویدادی - همبستگی است که بعد از تعیین جامعه، نمونه‌ای به حجم 100 نفر به روش تصادفی ساده از میان کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق انتخاب و با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد به سنجش فرضیه‌های پژوهش پرداخته شد. تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش با استفاده از نرم‌افزار SPSS این نتایج به دست آمد:

1. بین کارایی مدیران و استرس شغلی کارکنان رابطه معنادار وجود دارد. 2. بین کارایی کارکنان و افسردگی آنان رابطه وجود ندارد. 3. بین کارایی کارکنان با سوابق شغلی آنان رابطه معنادار وجود دارد. 4. بین افسردگی کارکنان باسابقه شغلی رابطه معنادار وجود دارد. 5. بین استرس شغلی کارکنان با سوابق شغلی آنان رابطه معنادار وجود ندارد.

کلید واژه‌ها

 کارایی مدیران، استرس شغلی، افسردگی.

---

*عضو هیئت علمی دانشگاه آزاداسلامی، تهران شرق، تهران، ایران.

**عضو هیئت علمی دانشگاه آزاداسلامی، تهران شرق، تهران، ایران.

***عضو هیئت علمی دانشگاه آزاداسلامی، آشتیان، ایران.