تأثير آموزش مهارت حل مسئله بر افزايش كفايت اجتماعي نوجوانان دختر

دکتر سيدهادي معتمدي*، حسين حاج بابايي^**، اكبر بيگلريان^***، منيژه فلاح سلوكلايي^****

چكيده:

 هدف: نوجوانان در سنين نوجواني با تجربه‌هاي منفي بسياري روبرو مي‌شوند كه مقابله با آنها مهارتهاي خاصي را طلب مي‌كند. هدف اين تحقيق بررسي تاثير آموزش مهارت حل مسئله بر افزايش توانايي‌هاي نوجوانان در زمینة چهار مؤلفه کفایت اجتماعی، كفايت و توانايي رفتاري، شناختي، هيجاني و انگيزشي است.

روش بررسي: پژوهش حاضر از نوع آزمايشي مداخله‌اي است. جامعه آماري پژوهش دانش‌آموزان دختر مقطع سوم راهنمايي شهرستان جويبار در سال تحصيلي88-87 بودند. حجم نمونه شامل 90 دانش آموز بود كه با روش نمونه گيري تصادفي از ميان جامعه آماري انتخاب شدند. با استفاده از پرسشنامه كفايت اجتماعي همه دانش‌آموزان مورد آزمون قرار گرفتند و به طور تصادفي به دو گروه آزمايش و گواه تقسيم شدند. سپس به گروه آزمايش عمليات حل مسئله آموزش داده شد. در پايان جلسات آموزش مجدداً ميزان كفايت اجتماعي هر دو گروه مورد ارزيابي قرار گرفت و تفاوت نمرات قبل و بعد از آموزش مقايسه شد. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از آزمون 2 نمونه‌اي مستقل و آزمون زوجي استفاده شده است.

يافته‌ها: نتايج آزمون‌ها نشان دهنده تاثير آموزش حل مسئله در افزايش كفايت اجتماعي گروه آزمايش است (با پي كمتر از 003/0). اين آموزش همچنين در خرده مقياس‌هاي رفتاري، هيجاني و انگيزشي مؤثر بوده است اما در خرده مقياس شناختي بين نمرات قبل و بعد از مداخله بين دو گروه رابطه معناداري مشاهده نشد. نتيجه گيري: در مجموع آموزش مهارت حل مسئله در افزايش كفايت اجتماعي دانش‌آموزان در خرده مقياس‌هاي رفتاري، هيجاني و انگيزشي مؤثر بوده است و وارد كردن اين مباحث در كتاب‌هاي درسي مي‌تواند در ارتقای كفايت اجتماعي دانش‌آموزان بسيار تأثيرگذار باشد.

كليد واژه‌ها:

آموزش، دانش آموزان، مهارت حل مسئله، افزايش كفايت اجتماعي

---

*  استاديار، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، گروه آموزشي علوم باليني، تهران، ایران

** عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، تهران، ایران

*** استاديار، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، گروه آموزشي آمار و كامپيوتر،كارشناس ارشد مددكاري اجتماعي، تهران، ایران

**** کارشناس ارشد، مددکار اجتماعی

رابطه اعتماد اجتماعی خانواده و فرار دختران از منزل

زهرا زمانی[1]*، دکتر سوسن کباری ^**، دکتر حبیب آقابخشی ^***

چکیده:

فرار دختران یکی از معضلات جهانی است که در سال­های اخیر در ایران نیز مطرح شده است. از منظر جامعه شناختی، فرار دختران تنها یک تصمیم فردی نیست و شرایط اجتماعی خاص می­تواند سبب ساز وقوع این پدیده باشد. نظر به اینکه اعتماد اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اصلی سرمایة اجتماعی با اغلب مسائل مطرح در حوزة اجتماعی در ارتباط قرار می­گیرد، می­توان این فرض را معتبر دانست که اعتماد اجتماعی یکی از متغیرهای مؤثر بر فرار دختران است و این سئوال قابل طرح است که آیا بین اعتماد اجتماعی خانواده و فرار دختران از منزل رابطه وجود دارد؟ روش این تحقیق، پیمایش علّی- مقایسه­ای است و از روش مصاحبة نیمه ساخت دار استفاده شده­است. این تحقیق در برگیرنده دو جامعة آماری است. جامعة آماری دختران فراری که در بازة زمانی اجرای این تحقیق در مراکز بهزیستی تهران نگهداری می­شوند و جامعة آماری دختران غیر فراری که در بازة زمانی اجرای این تحقیق در خانواده خود زندگی می­کنند. یافته­های این تحقیق نشان می‌دهد که بین اعتماد اجتماعی خانواده در سه سطح خرد، میانه، کلان و فرار دختران با احتمال 99 درصد رابطه معنادار  وجود دارد.

کلید واژه‌ها

فرار دختران، سرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی

---

*. کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. [e-mail]     

** عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

*** عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران.

نقش عوامل تربیتی در بروز آسیبهای اجتماعی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

سحر صفرزاده*، دکتر شهرام وزیری^**، علیرضا ناصری^***، ابوذر رمضانی^***

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش عوامل تربیتی در بروز آسیبهای اجتماعی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز است. نمونة آماری 400 نفر بودند (200 دانشجوی دختر، 200 دانشجوی پسر) که به صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. در این پژوهش برای گردآوری داده‌ها از دو پرسشنامه محقق ساخته با عنوان؛ مقیاس آسیب‌های اجتماعی و مقیاس عوامل تربیتی بیرون و درون خانواده استفاده شد. نتایج آماری در سطح معناداری 0001/0>p نشان داد که بین آسیب‌های اجتماعی و عوامل تربیتی بیرون و درون خانواده (ساختاری و شناختی) در دانشجویان به طور کلی و همچنین در دانشجویان دختر و دانشجویان پسر، رابطه معنادار وجود دارد. در عین حال تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که برای کل دانشجویان عوامل تربیتی درون خانواده (ساختاری) و عوامل تربیتی بیرون خانواده (شناختی) نسبت به عوامل تربیتی بیرون (ساختاری) و عوامل تربیتی درون خانواده (شناختی)، پیش بینی کننده بهتری برای متغیر ملاک آسیب‌های اجتماعی هستند.

کلید واژه‌ها:

 عوامل تربیتی، آسیب‌های اجتماعی، دانشجویان.

---

* دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، گروه روانشناسی، اهواز، ایران.

** دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، دانشکده روانشناسی، رودهن، ایران.

*** کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.

این مقاله برگرفته از یک طرح پژوهشی است که با حمایت مالی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز اجرا شده است.

عوامل اجتماعي موثر براحساس نابرابري‌هاي اجتماعي و پيامدهاي آنها در شهر تهران

فردين طهماسبي[1]^*دکتر خليل ميرزايي^**، دکتر فريدون كامران^***

چكيده:

مردم جامعه بيشتر از آنكه از نابرابري واقعي رنج ببرند، از احساس ذهني يا نابرابري ادراك شده رنج مي‌برند. احساس ذهني نابرابري با نابرابري واقعي تفاوت دارد و باعث نا رضايتي شديد در بين افراد جامعه مي‌شود.

در اين پژوهش به بررسي عوامل اجتماعي موثر بر احساس نابرابري‌هاي اجتماعي و پيامدهاي آنها در شهر تهران مي‌پردازیم و سعی داریم به اين پرسش پاسخ دهیم: عوامل اجتماعي مؤثر بر احساس نابرابري‌هاي اجتماعي در شهر تهران کدامند؟ نظريه‌هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل: نظريه‌های محافظه كاران، راديكال‌ها و نظريه‌های التقاطي است.

براي پاسخ به اين پرسش، هفت فرضيه با متغير‌هاي مستقل« فرصت‌هاي اجتماعي(شانس‌هاي زندگي)، قوميت، محدوده جغرافيايي، مذهب، پايگاه اجتماعي، تحصيلات، برنامه‌هاي رسانه‌اي تدوين شد. اين پژوهش با روش توصيفي از نوع پيمايشي، و بدون دستكاري (آزمايشي) اجرا شد. جامعه آماري شامل كليه افرادي است كه در شهر تهران زندگي مي‌كرده اند، اعم از زن و مرد در كليه سطوح تحصيلي. حجم نمونه طبق فرمول كوكران 400 نفر بود كه با روش نمونه گيري تصادفي خوشه‌اي متناسب با حجم گرفته شد. داده‌ها با پرسشنامة پژوهشگر ساخته‌ای متشكل از 22 گويه براي متغير‌هاي مستقل و 18 گويه براي احساس نابرابري‌هاي اجتماعي (متغير وابسته) جمع آوری شد. پايايي بازآزمايي پرسشنامه 99/. و با رعايت اعتبار محتوا طبق فرمول سن اچ لاوشه نسبت اعتبار محتوا برابر با 68/. . براي تجزيه و تحليل داده‌ها از روش‌هاي آماري تحليل واريانس يك سويه، و آزمون تي مستقل، استفاده شد و عمده ترين نتايج آن به اين قرار است: براساس تحليل داده‌هاي تحقيق، تفاوت معناداري بين احساس نابرابري اجتماعي و متغيرهاي  فرصت‌هاي اجتماعي (شانس‌هاي زندگي)، محدوده جغرافيايي، و برنامه‌هاي رسانه‌اي (مخاطبان رسانه، داخلي يا خارجي) وجود دارد. اما بين احساس نابرابري اجتماعي و متغيرهاي قوميت‌ها، مذاهب، پايگاه‌هاي اجتماعي، برنامه‌هاي رسانه‌اي (برنامه‌هاي مختلف رسانه اي) و افراد با سطوح تحصيلاتي مختلف تفاوت معناداری وجود ندارد.

 

كليد واژه‌ها

 احساس نابرابري اجتماعي، فرصت‌هاي اجتماعي، محدوده جغرافيايي، قوميت، مذهب، پايگاه اجتماعي، تحصيلات، برنامه‌هاي رسانه‌اي.

---

^¬ کارشناس ارشد پژوهش، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

^¬¬ عضو هیئت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

^¬¬¬ عضو هیئت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

تأثیر میزان دینداری بر سبک زندگی جوانان تهرانی

شیما نصرتی^*، دکتر ابوالفضل ذوالفقاری[1]^**

چکیده:

سبکهای زندگی در دوران مدرن شکل دهندۀ هویت شخصی و اجتماعی افراد هستند. با این حال، همین سبکها متأثر از عوامل بسیاری چون اقتصاد، سیاست، فرهنگ و همین طور مذهب اند. از آنجا که در جامعۀ ایرانی مذهب رکن اساسی زندگی فردی و اجتماعی تلقی می‌شود، در این مقاله با توجه به نظرات پیر بوردیو، دین به عنوان یک سرمایه مؤثر بر سبکهای زندگی جوانان در نظر گرفته شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، جوانان 29-18 ساله ساکن در مناطق بالا و پایین شهر تهران و حجم نمونۀ 294 نفر بوده است. با استفاده از روش پیمایش به بررسی تطبیقی این سبکها پرداخته ایم و در نهایت با شناسایی انواع سبکهای زندگی سنتی، مدرن و ترکیبی، رابطۀ آنها با میزان دینداری افراد مورد سنجش قرار گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هر چه میزان دینداری پایین‌تر است، سبکهای زندگی، مدرن‌تر و هرچه افراد دیندارتر هستند، سبکهای زندگی، سنتی و غیر مدرن‌تر می‌شود. همچنین، در میان پنج مؤلفۀ اصلی سبک زندگی مورد بررسی در این پژوهش، مدیریت بدن و توجه به پدیدۀ مد و مارک در مصرف مادی جوانان بیش از سایر مؤلفه‌های سبک زندگی تحت تأثیر مدرنیته بوده و شکل مدرن به خود گرفته است.

کلید واژه‌ها

میزان دینداری، سبک زندگی، جوانان، مدرنیته، سرمایۀ اقتصادی، سرمایۀ فرهنگی و  سرمایۀ مذهبی

---

* کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.   [e-mail]

** استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران. [e-mail]

عوامل مؤثر بر رضایت شغلی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

بهنام شکری[1]*، دکتر ناهید ساریخانی^**، طاهره حسومی^***

چکیده

هدف این مقاله، شناخت عوامل مؤثر بر رضایت شغلی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن است. برای بررسی این مسئله و سازوکارهای تأثیرگذار آن،  نظریه‌های مختلف مورد مطالعه قرار گرفت و تا حدودی عوامل تعدیل کنندة این رابطه مشخص شد. سپس با الهام از نظریه‌های مورد مطالعه و دیدگاههای نظریه پردازان در مورد رضایت شغلی، یک مدل ترکیبی تنظیم شد تا بتوان متغیرهای اصلی و واسطه‌ای را بررسی کرد. با توجه به داده‌های پژوهش از روش علّی- مقایسه‌ای بهره گرفته شد، و با استفاده از آزمونهای آماری مختلف تأثیر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته دقیقاً بررسی شد. نتایج نشان داده‌اند که، هفت متغیر مستقل این پژوهش در مجموع توانسته‌اند 7/20 درصد از واریانس رضایت شغلی را تبیین کنند. در مجموع نتایج اثر مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته نشان داده است که از مجموع عامل‌های مورد بررسی به ترتیب سطح تحصیلات، حقوق و دستمزد و پست سازمانی بالاترین سهم را در رضایت شغلی داشته اند. 

کلید واژه‌ها:

رضایت شغلی، کارکنان، دانشگاه رودهن.

---

* عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحدپردیس،پردیس، ایران

** مدرس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران.

*** عضو هیئت علمی گروه کتابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران

تأثير عوامل اجتماعي و سازماني بر ميزان وفاداري مشتريان بانك تجارت به حفظ و برقراري ارتباط بانکي در ش

رضا مخدومي جوان[1]*، دكتر مجيد كفاشي^**

چكيده

هدف اين پژوهش بررسي«عوامل اجتماعي و سازماني موثر بر ميزان وفاداري مشتريان بانك تجارت به حفظ و برقراري ارتباط بانكي در شهر تهران در سال1390» است و با بهره گيري از نظريه‌هاي بورديو و جان الستر مورد بررسي قرار گرفته است. پژوهش حاضر با طرح اين مسئله آغاز می‌شود كه کدام عوامل اجتماعي و سازماني مي‌توانند بر ميزان وفاداري مشتريان بانك مؤثر باشند. جامعه آماري، مشتريان سپرده گذار در شعب بانك تجارت شهر تهران هستند و نمونه آماری، افرادی كه حداقل 5 سال حساب سپرده خود را مسدود نكرده اند.روش تحقيق اين پژوهش،پيمايشي و ابزار گردآوري اطلاعات،پرسشنامه محقق ساخته شامل 25 ماده با طيف ليكرت در مقياس 5 درجه‌اي است. شیوه نمونه گيري، خوشه‌اي چند مرحله‌اي است. يافته‌هاي تحقيق نشان داد که 63 درصد تغییرات متغیر وابسته میزان وفاداری مشتریان را متغیر مستقل شاخصهای سازمانی و اجتماعی تبیین می‌کنند. متغیر اعتماد اجتماعی دارای بتای 25/0، متغیر شیوه برخورد دارای بتای 22/0، متغیر درآمد مشتریان دارای بتای 16/0، متغیر تعهدسازمانی دارای بتای 37/0 و متغیر فرایند اداری دارای بتای 38/0 است.

كليد واژه‌ها:

عوامل اجتماعي[2]، عوامل سازماني[3]، وفاداري مشتريان[4]، كيفيت خدمات[5]، اعتماد[6]، تعهد[7].

---

[1]* دانش آموخته کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

[e-mail]

** عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی واحد رودهن، عضو باشگاه پژوهشگران جوان، رودهن، ایران

[e-mail]

[2] social factor

[3] organizational factor

[4] customers loyalty

[5] service quality

[6] trust

[7] commitment

جایگاه آموزه‌های دینی در عملکرد رفتاری دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه‌های آزاد اسلامی شهر تهران

حسن کریمخانی*

چکیده

هدف پژوهش شناخت جایگاه آموزه‌های دینی در عملکرد رفتاری دانشجویان بود. جامعة آماری مشتمل بر کلیة دانشجویان دورة کارشناسی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران است که با استفاده از فرمول برآورد حجم نمونه کوکران، 407 نفر به صورت نمونه گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی بود و برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد . اطلاعات گردآوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS با روش‌های آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. اولین یافته تحقیق با استفاده از آزمون t تک نمونه‌ای دلالت بر این امر داشت که عملکرد رفتاری دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران تحت تاثیر آموزه‌های دینی قرار دارد. یافته دیگر تحقیق حاکی از آن است که آموزه‌های دینی، ابعاد مختلف عملکرد رفتاری دانشجویان، از جمله رفتارهای اجتماعی، فرهنگی و عاطفی را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

کلید واژه‌ها:

آموزه‌های دینی[1]، عملکرد رفتاری[2]، رفتارهای اجتماعی[3]، رفتارهای فرهنگی[4]، رفتارهای عاطفی[5].

---

* مدرس مدعو، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم تربیتی، رودهن، ایران.   [e-mail]   

[1] religious teachings

[2] behavioral performance

[3] social behaviors

[4] cultural behaviors

[5] emotional behaviors