فردين طهماسبي[1]^*دکتر خليل ميرزايي^**، دکتر فريدون كامران^***

چكيده:

مردم جامعه بيشتر از آنكه از نابرابري واقعي رنج ببرند، از احساس ذهني يا نابرابري ادراك شده رنج مي‌برند. احساس ذهني نابرابري با نابرابري واقعي تفاوت دارد و باعث نا رضايتي شديد در بين افراد جامعه مي‌شود.

در اين پژوهش به بررسي عوامل اجتماعي موثر بر احساس نابرابري‌هاي اجتماعي و پيامدهاي آنها در شهر تهران مي‌پردازیم و سعی داریم به اين پرسش پاسخ دهیم: عوامل اجتماعي مؤثر بر احساس نابرابري‌هاي اجتماعي در شهر تهران کدامند؟ نظريه‌هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل: نظريه‌های محافظه كاران، راديكال‌ها و نظريه‌های التقاطي است.

براي پاسخ به اين پرسش، هفت فرضيه با متغير‌هاي مستقل« فرصت‌هاي اجتماعي(شانس‌هاي زندگي)، قوميت، محدوده جغرافيايي، مذهب، پايگاه اجتماعي، تحصيلات، برنامه‌هاي رسانه‌اي تدوين شد. اين پژوهش با روش توصيفي از نوع پيمايشي، و بدون دستكاري (آزمايشي) اجرا شد. جامعه آماري شامل كليه افرادي است كه در شهر تهران زندگي مي‌كرده اند، اعم از زن و مرد در كليه سطوح تحصيلي. حجم نمونه طبق فرمول كوكران 400 نفر بود كه با روش نمونه گيري تصادفي خوشه‌اي متناسب با حجم گرفته شد. داده‌ها با پرسشنامة پژوهشگر ساخته‌ای متشكل از 22 گويه براي متغير‌هاي مستقل و 18 گويه براي احساس نابرابري‌هاي اجتماعي (متغير وابسته) جمع آوری شد. پايايي بازآزمايي پرسشنامه 99/. و با رعايت اعتبار محتوا طبق فرمول سن اچ لاوشه نسبت اعتبار محتوا برابر با 68/. . براي تجزيه و تحليل داده‌ها از روش‌هاي آماري تحليل واريانس يك سويه، و آزمون تي مستقل، استفاده شد و عمده ترين نتايج آن به اين قرار است: براساس تحليل داده‌هاي تحقيق، تفاوت معناداري بين احساس نابرابري اجتماعي و متغيرهاي  فرصت‌هاي اجتماعي (شانس‌هاي زندگي)، محدوده جغرافيايي، و برنامه‌هاي رسانه‌اي (مخاطبان رسانه، داخلي يا خارجي) وجود دارد. اما بين احساس نابرابري اجتماعي و متغيرهاي قوميت‌ها، مذاهب، پايگاه‌هاي اجتماعي، برنامه‌هاي رسانه‌اي (برنامه‌هاي مختلف رسانه اي) و افراد با سطوح تحصيلاتي مختلف تفاوت معناداری وجود ندارد.

كليد واژه‌ها

 احساس نابرابري اجتماعي، فرصت‌هاي اجتماعي، محدوده جغرافيايي، قوميت، مذهب، پايگاه اجتماعي، تحصيلات، برنامه‌هاي رسانه‌اي.

^¬ کارشناس ارشد پژوهش، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

^¬¬ عضو هیئت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

^¬¬¬ عضو هیئت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران