*هدایتاله ستوده انواری**، علی بقائی سرابی**
چکیده
هدف این مقاله سنجش میزان درونیشدن «اخلاق علم» در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی و بررسی نقش عوامل ساختاری، کنشی و رابطهای در ایجاد آن است. مدل نظری این مقاله بر تأثیر عوامل ساختاری (نظیر: اِعمال کنترلهای اجتماعی بازدارنده و تسهیلکننده در فرایند آموزش معیارهای اخلاق علم، اخلاق علم اساتید، سرمایههای فرهنگی اساتید و فرهنگ دانشگاهی)، عوامل کنشی (شامل: اقتدارپذیری علمی دانشجویان و انگیزههای تحصیلی دانشجویان) و عوامل رابطهای (شبکه تعاملات میان اساتید و دانشجویان) بر اخلاق علم دانشجویان تأکید داشت. جامعة آماری شامل کليه دانشجویان تحصیلات تکمیلی در سه واحد دانشگاه آزاد اسلامی و نمونة آماری شامل 580 مورد از آنان بود. روش نمونهگيری «طبقهای نامتناسب با حجم» و ابزار اندازهگيری يک «پرسشنامه محققساخته» بود. نتايج حاصله از آزمون مدل نظری با استفاده از روش «مدلسازی معادلات ساختاری» نشان داد که میزان اخلاق علم دانشجویان «بیش از حدّ متوسط» است. با این وجود، همین سطح از اخلاق علم دانشجویان در درجة اول از عوامل ساختاری و در درجة دوم از عوامل رابطهای متأثر است.
کليد واژهها
اخلاق علم، سرمایه فرهنگی، کنترل اجتماعی، فرهنگ دانشگاهی، انگیزههای تحصیلی.
*اين مقاله برگرفته از پژوهشی با عنوان «بررسی عوامل موثر بر سطح درونیشدن اخلاق علم در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی» است که با حمايت مالی معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی رودهن انجام گرفته است.
** عضو هيأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، گروه علوم اجتماعی، رودهن، ایران.
*** عضو هيأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، گروه علوم اجتماعی، رودهن، ایران.
