دکتر فتّاح ناظم*، جواد غلامرضا شاكري ارقنه^**، آزاده مطلّبي^***

چكيده

هدف اساسي پژوهش حاضر بررسي كيفيت زندگي كاري و رضايت شغلي دبيران آموزش و پرورش  شهرستان نظرآباد است. با توجه به نقش اساسي و بنيادي آموزش و پرورش به عنوان مهم‌ترين بنيان ساختاري جامعه و نقش معلمان به عنوان عنصر اصلي سازنده‌اين بنياد، به متغيرهاي كيفيت زندگي كاري و رضايت شغلي در ميان دبيران جامعة مورد نظر پرداخته شده است. با استفاده از جدول حجم نمونه كرجسي و مورگان تعداد 100 نفر براي نمونه آماري به روش طبقه‌اي تصادفي و نسبي انتخاب شدند. از پرسشنامه‌هاي استاندارد كيفيت زندگي كاري و رضايت شغلي برای گردآوری داده‌ها استفاده شد. ميزان ضريب همساني دروني سؤالات (آلفاي كرونباخ) براي پرسشنامه كيفيت زندگي كاري 87/0 و براي پرسشنامه رضايت شغلي 83/0 است و در نتیجه پایایی آنها تأیید شد. روايي آنها را نيز متخصصان آماري تأييد کردند. در نهایت 100 پرسشنامه تكميل و به روش همبستگي پيرسون، آزمونT  براي گروههاي مستقل و رگرسيون گام به گام مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفتند. نتايج به دست آمده از آزمونهاي آماري بيانگر آن است كه دبيران آموزش و پرورش شهرستان نظرآباد از نظر كيفيت زندگي كاري و رضايت شغلي در سطح نسبتاً مطلوبي قرار دارند. همچنين مؤلفه‌هاي محيط کاري‌ايمن و بهداشتي، تأمين فرصت رشد و امنيت مداوم، فضاي کلي زندگي، وابستگي اجتماعي زندگي کاري، يکپارچگي و انسجام اجتماعي و  قانون گرايي در سطح نسبتاً مطلوب هستند. اما مؤلفه‌هاي پرداخت منصفانه و کافي و توسعه قابليتهاي انساني در سطح نامطلوبي قرار دارد. نيز نتايج گوياي آن است كه بين مؤلفه‌هاي محيط کاري‌ايمن و بهداشتي، تأمين فرصت رشد و امنيت مداوم، فضاي کلي زندگي، وابستگي اجتماعي زندگي کاري، يکپارچگي و انسجام اجتماعي و رضايت شغلي رابطه معناداري وجود دارد، ولي بين مؤلفه‌هاي پرداخت منصفانه و کافي، قانون گرايي در سازمان کاري و توسعة قابليتهاي انساني با رضايت شغلي رابطه معناداري وجود ندارد. همچنین مشخص شد كه بين ميزان كيفيت زندگي كاري و رضايت شغلي دبيران زن و مرد تفاوت معناداري وجود دارد. به عبارتي رضایت دبيران زن در مؤلفه‌هاي محيط كاري‌ايمن و بهداشتي، تأمين فرصت رشد و امنيت مداوم و فضاي کلي زندگي نسبت به دبيران مرد در سطح بالاتري بود. در کل رضايت شغلي دبيران زن نسبت به دبيران مرد بالاتر بوده است.

كليد واژه‌ها:

آموزش و پروش، كيفيت زندگي كاري، رضايت شغلي.

* عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن، دانشکده علوم تربيتي، رودهن،‌ايران.

** دانشگاه پيام نور تهران، گروه علوم تربيتي، تهران،‌ايران.

*** دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن، دانشکده علوم تربيتي، عضو باشگاه  پژوهشگران جوان، رودهن،‌ايران.