معصومه نیکا بزمیآذر*، دکتر سید محمدصادق مهدوی **
چکیده:
نیروی انسانی ماهر و کارآمد پربهاترین و ارزندهترین سرمایه کشور است. بسیاری از جوامع با وجود برخورداری از منابع طبیعی سرشار، به دلیل فقدان نیروی انسانی شایسته و لایق، توان استفاده از این موهبت الهی را ندارند و روزگار را به سختی و مشقت میگذرانند. دیگر ملتها به رغم کمبود منابع طبیعی در نتیجة داشتن نیروی انسانی کارآزموده و مناسب، با قدمهای استوار مسیر پیشرفت و ترقی را میپیمایند. هر فردی سعی دارد شغلی را برگزیند که علاوه بر تامین نیازهای مادی، از نظر روانی نیز او را ارضا کند.
در جوامع امروزی که افراد بخش قابل توجهی از فعالیتهای روزانه خود را صرف کسب درآمد میکنند یا از طریق آموزشهای مختلف، خود را برای اجرای فعالیتهای شغلی آماده میسازند، صحبت از اشتغال و بررسی همه جانبه در خصوص ماهیت آن اهمیت زیادی پیدا کرده است. زیرا ممکن است این افراد فاقد مهارت باشند، علاقهمند نباشند یا از شغل خود ناراضی باشند. اما قسمتی از انگیزهها و بهره وری در شغل به هماهنگی بین خصوصیات شغلی با توانایی، نیازها، علایق و ارزشهای افراد بستگی دارد؛ این هماهنگی سبب رضایت شغلی فرد میشود و فقدان آن سبب نارضایتی. تمامیرفتارها در روابط انسان به طور مستقیم و غیر مستقیم متأثر از چگونگی اشتغال اوست.
در مقاله حاضر با توجه به دلایل ذکر شده سعی داریم به بررسی ابعاد مختلف رضایت شغلی بپردازیم و نقش آن را در چگونگی کیفیت تولید و بازده کار کارگران بررسی کنیم. برای شناسایی این عوامل، 240 نفر (کارگر و کارفرما) با روش پیمایش مورد مطالعه قرار گرفتند و تأثیر متغیرهای جنسیت، سن، وضعیت تأهل، احساس وابستگی به شغل، رضایت از بخش زندگی، عوامل انگیزشی، پایگاه اجتماعی و اقتصادی، عوامل سازمانی، مدیریت مشارکتی، سابقه خدمت، قدرشناسی، انتظارات شغلی، امنیت شغلی، صمیمیت و احترام، احساس مفید بودن، اخلاق کار مؤثر در رضایت شغلی با کمک پرسشنامه مصاحبهای و روشهای آماری لازم با استفاده از 17 spss سنجیده شده است. نتایج این مطالعه نشان داد، متغیرهای سن، وضعیت تاهل، سابقه خدمت رابطه معناداری با رضایت شغلی ندارند و سایر متغیرهای مستقل تأثیرگذار هستند.
کلید واژهها: رضایت از بخش زندگی، پایگاه اجتماعی و اقتصادی، احساس وابستگی به شغل و سازمان، عوامل انگیزشی.
* دانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم وتحقیقات تهران، گروه پژوهش علوم اجتماعی، تهران، ایران. bazmi_nika@yahoo.com
** استاد و عضوهیئت علمیدانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران. ایران. d_mahdavy@yahoo.com