مریم سرلک*، دکتر اشرف السادات بزرگی** دکتر ناهید بنی اقبال***
چکیده: هدف از پژوهش حاضر بررسی شیوه‌های سازماندهی منابع غیر کتابی موجود در مرکز اسناد و مدارک سازمان میراث فرهنگی کشور است. روش پژوهش پیمایشی توصیفی است و جامعه آماری شامل 19320 کار برگه‌های شش منبع غیرکتابی سازماندهی شده و موجود در پایگاه اطلاعات نقش جهان این مرکز است که با روش نمونه گیری تصادفی 531 رکورد به عنوان جامعه نمونه تعیین و با استفاده از سیاهه وارسی تنظیم شده بر اساس قواعد انگلوآمریکن اطلاعات مندرج در کاربرگه ها استخراج و نواحی عنوان، ویرایش، وضعیت نشر، توصیف مادی، فروست، یادداشت و ناحیه شرایط دسترس پذیری مورد بررسی قرار گرفت و به کمک نرم افزار SPSS جدول‌ها و نمودارهای آماری تنظیم و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های خی دو و دو جمله ای استفاده گردید. جهت ارزیابی فهرست نویسی تحلیلی چکیده ها، شناسه های افزوده، مستندسازی نام پدیدآورندگان و مستندسازی توصیفگرها و کلیدواژه ها براساس دستنامه ها و اصطلاح نامه های مربوطه بررسی شد. براساس یافته های پژوهش به پرسش های پژوهش پاسخ داده شد: 6/99 درصد منابع دارای عنوان فرعی، 8/66 درصد دارای شرح پدیدآور، 2/21 درصد دارای شرح پدیدآور همکار، 3/85 درصد دارای وجه تسمیه، 8/71 درصد جزئیات نشر و 8/29 درصد دارای توصیف مادی، 9/59 درصد دارای شرح یادداشت، 9/0 درصد عنوان به زبان دیگر و2/19 درصد دارای فهرست مندرجات طبق قواعد انگلوامریکن می باشند. 3/24 درصد نام پدیدآورندگان و نام سازمان ها مستند شده است. 9/53 درصد از توصیفگرها تحت پوشش اصطلاح نامه اصفا و تنها 2 درصد از اصطلاح نامه فنی و مهندسی انتخاب شده است. بین فهرست نویسی توصیفی و تحلیلی منابع مورد بررسی تفاوت معنادار مشاهده می شود به این مفهوم که فهرست نویسی توصیفی بیشتر انجام شده است. طبق آزمون خی دو، فرضیه پژوهش تایید نشد و مشخص گردید که در فهرست نویسی توصیفی کمتر از 50 درصد از منابع، طبق قواعد انگلو امریکن سازماندهی نشده اند.
کلید واژه‌ها:مواد غیرکتابی، مرکز اسناد و مدارک سازمان میراث فرهنگی کشور، فهرست نویسی توصیفی، فهرست نویسی تحلیلی.
* کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات خوزستان
ma_ sarlak@yahoo.com
** عضو هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
*** عضو هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال