دکتر محمدصادق مهدوی*، دکتر علی اصغر عباسی اسفجیر**

 چکیده: اين مقاله به ابعاد تفكري و بينش نظري نظریه‎ی کنترل اجتماعي هیرشی و آزمون تجربی آن در شهر بهشهر می‎پردازد. مدل نظری پژوهش با یک پرسشنامه‎ی  آزمون شده (پیش آزمون و  نهایی) و دارای روایی قابل اعتماد در ابعاد مختلف متغیرهای مستقل و وابسته در تابستان 1386 در شهر فوق آزمون شده است. حجم  نمونه مورد مطالعه 150 نفر از نوجوانان دختر و پسر هستند. برای تحلیل داده‎ها و آزمون فرضیه‎ها و مدل ارایه شده از نظر اندازه‎گیری و ساختار روابط میان متغیرها از نرم افزارهای آماری  SPSS وLISREL و MINITAB استفاده شده است. نتایج به‎دست آمده ناشی از مقایسه‎ی متغیرهای پیش‎بینی‎کننده در فرضیه‎های اصلی و فرعی بر اساس دو نوع تحلیل چندگانه‎ی آماری حاکی از این است که تحلیل رگرسیون چندگانه متغیرهای اصلی “دل‎بستگی و پیوستگی” (ترکیب چهار بعد) در خانواده و “جامعه” پیش‎بینی‎کننده‎ی اصلی بزهکاری معرفی می‎شوند. در الگو سازی معادلات ساختاری هم همین نتیجه قابل توجه است. همانند تحلیل رگرسیون در متغیرهای فرعی تحلیل نیز تأثیر دل‎بستگی به مدرسه بر بزهکاری همچنان برجسته است.

 کلید واژه‌ها: بزهکاری، پیوند اجتماعی، تعهد، دل‎بستگی و پیوستگی، دل مشغولی، عقاید، کنترل اجتماعی

* استاد جامعه‎شناسی و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی

**  استادیار جامعه‎شناسی وعضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل Asfajir@hotmail.com