دکتر علی اصغر عباسی اسفجیر*، هما رضایی قلعه

چکیده: یکی از مشکلات نظام آموزشی کشور ما رتبه بندی دانش آموزان برحسب معدل است و معدل نماد و مایة تمیز دانش آموزان توانا از دیگر دانش آموزان محسوب می شود. اما با توجه به قابلیت های متفاوت افراد می توان گروه های مطالعاتی هم درس در سطح خرد و کلان تشکیل داد تا در قالب رقابت های فردی و گروهی، از تونایی های مختلف دانش آموزان در حیطه های مختلف، اعم از فعالیت های آزمایشگاهی، هنری و فناوری آموزشی در فرایند یاددهی- یادگیری استفاده کرد. بر این اساس ارایه راهکارهای مؤثر برای جلوگیری از افت تحصیلی و به نوعی برای بهبود وضعیت آموزشی با توجه به متغیرهای مورد نظر این پژوهش، ضروری به نظر می رسد.

پژوهش حاضر در یکی از دبیرستان های متوسطه ناحیة یک ساری (دبیرستان حضرت مریم (س)) با هدف تعیین میزان تأثیر گروه های مطالعاتی هم درس در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان صورت گرفته است. در یک بررسی شبه آزمایشی که به لحاظ زمان از نوع مقطعی و به لحاظ ژرفایی از نوع ژرفانگر است، 114 دانش آموز دختر پایه اول دبیرستان به طور تصادفی انتخاب شدند و از طریق اجرای دو مرحله ای آزمون های پیشرفت تحصیلی که سازمان آموزش و پرورش شهر تهران تنظیم کرده است و همچنین آزمون های معلم ساخته مستمر و پایانی مورد بررسی قرار گرفتند.

تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss در دو سطح توصیفی و استنباطی انجام گرفته است. در سطح توصیفی به اندازه گیری میانگین، انحراف معیار، چولگی، کمینه و پیشینه پرداخته شد.

در آمار استنباطی نیز تفاوت معناداری آزمون های مختلف در دو گروه با استفاده از آزمون t گروه های همبسته، اندازه گیری و رابطه معناداری آزمون ها با یکدیگر نیز براساس ضریب همبستگی پیرسون سنجش شد.

نتایج پژوهش نشان می دهد که با تشکیل گروه های مطالعاتی هم درس و ایجاد رقابت گروهی، میانگین نمرات دانش آموزان افزایش می یابد. همچنین نتایج آزمون t گروه های همبسته نشان دهندة تفاوت معنی دار بین میانگین نمرات مستمر و پایانی در دو نوبت سال با دو روش رقابتی است.