دکتر حسین افخمی*، علیرضا عبداله^**

چکیده: مطالعه تطبیقی نحوه پوشش خبری رویدادهای سیاسی ایران در تارنماهای ملی و بین المللی موضوع این مقاله است که داده های آن به روش تحلیل محتوا جمع آوری و تحلیل شده است. هدف این پژوهش بررسی مقایسه ای ساختار و نحوة پوشش خبری تارنماها (وب سایت ها) ایرنا به عنوان خبرگزاری رسمی ایران با تارنماهای دو شبکه رادیو- تلویزیونی برون مرزی فارسی زبان بی بی سی و صدای آمریکا با تأکید بر اخبار و رویدادهای سیاسی مربوط به ایران.

جامعة آماری این مطالب، مطالب خبری مرتبط با ایران در حوزة سیاست و امور خارجی است که در سه تارنمای مورد بررسی، دو هفتة آماری در یک دورة شش ماهه (سه ماه آخر 1386 و سه ماه نخست 1387) را شامل می شود. حجم نمونة این تحقیق نیز شامل 571 خبر است که به روش نمونه گیری سیستماتیک احتمالی طی دو هفته آماری (از هر دو هفته یک روز) انتخاب شده است. واحد تحلیل در این تحقیق «خبر» تعریف شده است.

یافتة تحقیق در دو سطح توصیفی و تبیینی ارایه شده است. در جداول توصیفی مشخص شد که ساختار و نحوة پوشش اخبار در سه تارنمای ایرنا، بی بی سی فارسی و صدای آمریکا با هم تفاوت دارد. هر سه تارنما مؤلفة «کی؟ یا چه کسی» و ارزش خبری «شهرت» را با برجستگی خاصی مورد تأکید قرار داده اند و این مسئله نشان دهندة «شخص گرا» بودن آنهاست. همچنین بیشتر اخبار انتشار یافته در این سه تارنما «غیرتولیدی» است که از این منظر، سهم ایرنا از دو تارنمای دیگر بیشتر است. از نظر موضوعی، مسئله هسته ای ایران، کانون توجه اصلی سه تارنمای مورد بررسی بوده است.

تأکید تارنمای ایرنا و صدای آمریکا بیشتر بر «سخت خبر» و بی بی سی بیشتر به «نرم خبر» یا انعکاس رویداد همراه با اطلاعات تکمیلی بوده است. از میان امکانات تعاملی و چندرسانه ای مورد استفاده در تارنماهای خبری، بیشتر از «عکس» استفاده شده است. اما برخلاف ایرنا، بی بی سی و صدای آمریکا از ایمیل و پیوند با موضوعات و سایت های مرتبط نیز استفاده زیادی کرده اند.