دکتر محمود جمعه پور*، دکتر علی خاکساری^**

چکیده: مشارکت در فرایند توسعه بهعنوان یک حق شهروندی و گامی اساسی به سمت دموکراسی، در جامعة مدرن، یک ضرورت به شمار می رود و دستیابی به آن مستلزم شناختن دقیق شرایط، زمینه ها، عوامل و سازو کار آن در شرایط مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. این تحقیق با هدف شناسایی شاخص های تبیین کنندة مشارکت جوانان در زمینه های مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی به سفارش سازمان ملی جوانان، در سطح ملی و به صورت نمونه ای در هفت استان اجرا شده است. برای جمع آوری اطلاعات، دو نوع پرسش نامة صاحب نظران و جوانان طراحی و در نهایت 30 پرسش نامه در بین صاحب نظران و 2700 پرسش نامه در بین جوانان توزیع و تکمیل شد. براساس اطلاعات به دست آمده تلاش شده است تا وضعیت، سطح و کیفیت کنونی مشارکت جوانان، عوامل، شرایط مشارکت و شاخص های تبیین کنندة آن مورد بررسی قرار گیرد. نتایج تحقیق، توصیف وضع موجود مشارکت جوانان، تبیین زمینه ها و شرایط شکل گیری مشارکت، معرفی شاخص های توصیف و تبیین مشارکت جوانان در شرایط کنونی جامعه است. نتایج تحقیق نشان می دهد که بین ویژگی های فردی مانند سن، سطح تحصیلات و وضعیت اشتغال جوانان، پایگاه اجتماعی و اقتصادی، شرایط محیط زندگی، نگرش ها و انگیزه ها، وجود نهاد و سازمان های جمعی و میزان دسترسی به امکانات ارتباطی با مشارکت رابطة معناداری وجود دارد. بنابراین می توان از متغیرها و شاخص های معرف عوامل مذکور برای تبیین مشارکت استفاده کرد.

کلیده واژه ها: مشارکت جوانان، مشارکت سیاسی، مشارکت اجتماعی و فرهنگی، شاخص های مشارکت.